ආයෝජනය, කාර්ය සාධනය සහ ජාතික ආර්ථිකයට ඇති දායකත්වය මත පමණක් දිරිගැන්වීම් හිමිවන විනයානුකූල සහ නිර්ණායක මත පදනම් වූ ක්‍රමවේදයක් මෙහි ක්‍රියාත්මක වේ.
කොළඹ වරාය නගරය තුළ බදු නිදහස් කිරීම් සහ ආයෝජන දිරිගැන්වීම් ලබා දීම සිදු කරනු ලබන්නේ නිශ්චිත සුදුසුකම් මත පදනම් වූ විධිමත් ක්‍රමවේදයකට අනුවය. විශේෂ ආර්ථික කලාපය (SEZ) තුළ ලියාපදිංචි වූ පමණින් ව්‍යාපාරයකට ස්වයංක්‍රීයව දිරිගැන්වීම් හිමි නොවේ. නිශ්චිත නිර්ණායක සපුරාලන සහ නීත්‍යානුකූල අනුමත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය අනුගමනය කරන, අදාළ ලෙස නම් කරන ලද ක්‍රමෝපාය වැදගත්කමක් ඇති ව්‍යාපාර (BSIs) සඳහා පමණක් බදු නිදහස් කිරීම් ලබා දෙනු ලැබේ.
දිරිගැන්වීම්වල අරමුණ
ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමට, තරඟකාරීත්වය වැඩි දියුණු කිරීමට සහ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් උත්තේජනය කිරීමට ගෝලීය වශයෙන් බදු දිරිගැන්වීම් භාවිත කෙරේ. රැකියා උත්පාදනය, කුසලතා සංවර්ධනය, තාක්ෂණ හුවමාරුව, විදේශ විනිමය ලැබීම් සහ අඛණ්ඩ ව්‍යාපාරික ක්‍රියාකාරකම් ඇතුළු පුළුල් ආර්ථික ප්‍රතිඵල සමඟ ඒවායේ වටිනාකම බැඳී පවතී.
නියාමන රාමුවේ විකාශනය
ක්‍රමෝපාය වැදගත්කමක් ඇති ව්‍යාපාර (BSI) දිරිගැන්වීම් රාමුව කාලයෙන් කාලයට යාවත්කාලීන වූ නියාමනයන් හරහා වර්ධනය වී ඇත. මාස 24ක නිශ්චිත කාල සීමාවකින් පසු කල් ඉකුත් වූ 2023 BSI රෙගුලාසි වෙනුවට, 2025 අංක 1 දරන කොළඹ වරාය නගරයේ (ක්‍රමෝපාය වැදගත්කමක් ඇති ව්‍යාපාර වෙත නිදහස් කිරීම් හෝ දිරිගැන්වීම් ලබා දීම පිළිබඳ මාර්ගෝපදේශ) රෙගුලාසි ක්‍රියාත්මක කර ඇත. මෙම 2025 BSI රෙගුලාසි මඟින් BSI තත්ත්වය සහ දිරිගැන්වීම් පාලනය කරන වර්තමාන නිර්ණායක, ක්‍රියාවලීන් සහ කොන්දේසි සකස් කරනු ලබයි.
අදාළ නීතිවලට අනුකූල වීම තහවුරු කරමින් සහ ගෝලීය තරඟකාරීත්වය පවත්වා ගනිමින් ආයෝජන පහසුකම් සපයන කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිෂන් සභාව (CPCEC) මෙම රාමුව කළමනාකරණය කරයි. විශේෂ ආර්ථික කලාපය තුළ ක්‍රියාත්මක වීම යනු BSI තත්ත්වය සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමෙන් වෙනස් වන අතර, දිරිගැන්වීම් ලබා ගැනීම සඳහා නියමිත නිර්ණායක සපුරාලීම සහ නීත්‍යානුකූල ක්‍රියාවලිය හරහා අනුමැතිය ලබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ආයෝජන සහ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්
කොළඹ වරාය නගරය නේවාසික, වාණිජ, ආගන්තුක සත්කාර සහ විවේක කටයුතු සඳහා වෙන් කරන ලද බිම් කොටස් 74ක් පුරා පැතිරුණු හෙක්ටයාර් 269ක ගොඩ කරන ලද භූමි භාගයකින් සමන්විත වේ. ඉඩම් ගොඩකිරීම සහ මූලික යටිතල පහසුකම් සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.4ක පමණ මුදලක් ආයෝජනය කර ඇත.
විශේෂ ආර්ථික කලාපය තුළ සමාගම් 180කට අධික ප්‍රමාණයක් ලියාපදිංචි වී ඇති අතර, එය සෘජු රැකියා 9,871ක් සඳහා දායක වී ඇත. 2024 වසරේදී, කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිෂන් සභාව විසින් ප්‍රධාන පෙළේ සංවර්ධන ව්‍යාපාරික කටයුතුවල නිරත වන ප්‍රාථමික BSI ආයතන තුනක් හඳුනා ගන්නා ලදී. මෙයට මරීනා ඉදිරිපස නේවාසික සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සහ මධ්‍යම උද්‍යානය අසල පිහිටි මිශ්‍ර සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් ඇතුළත් වන අතර, ඒ සඳහා ඒකාබද්ධ ඉඩම් සහ සංවර්ධන පිරිවැය රුපියල් බිලියන 125ක් වේ. එමෙන්ම ඉදිරි වසර 05 තුළ අපේක්ෂිත විදේශීය ආදායම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 262කි. ඉදිකරමින් පවතින මරීනා මධ්‍යස්ථානය නෞකා 200ක් පමණ සඳහා පහසුකම් සපයනු ඇත.
සැබෑ සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI), විදේශ මුදල් උත්පාදනය, රැකියා, ව්‍යාපාරික ක්‍රියාකාරකම් සහ දේශීය සැපයුම්කරුවන් සමඟ ඇති සබැඳියාවන් හරහා විශේෂ ආර්ථික කලාපයේ දායකත්වය තක්සේරු කළ යුතුය. මෙම ආර්ථික ප්‍රතිලාභ, ලබා දී ඇති දිරිගැන්වීම්වල මූල්‍යමය ඇගයීම් සමඟ සැසඳිය යුතුය.
ව්‍යාපාරික සුදුසුකම් සහ නිල වශයෙන් නම් කිරීම සඳහා වන නීතිමය පදනම
කොළඹ වරාය නගරයේ ආයෝජන දිරිගැන්වීම් පාලනය කරනු ලබන්නේ, සංශෝධිත 2021 අංක 11 දරන කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිෂන් සභා පනත සහ එම පනත යටතේ නිකුත් කරන ලද රෙගුලාසි සහ නියෝග මඟිනි. විශේෂ ආර්ථික කලාපය තුළ ක්‍රියාත්මක වීමේ අවසරය සහ ප්‍රාථමික හෝ ද්විතියික BSI ලෙස නම් කිරීම යන අංශ දෙක නීතිය මඟින් පැහැදිලිව වෙන් කර දක්වයි.
53 වන වගන්තිය යටතේ, නියමිත රජයේ ක්‍රියාවලිය හරහා සුදුසුකම් ලත් ව්‍යාපාර සඳහා කොමිෂන් සභාව නිර්දේශ කරන අතර, එය කැබිනට් අනුමැතිය හිමි ගැසට් පත්‍රයක් මඟින් අවසන් වේ. ඒ අනුව දිරිගැන්වීම් රඳා පවතින්නේ විශේෂ ආර්ථික කලාපයේ ලියාපදිංචිය මත පමණක් නොව, ව්‍යාපාරික කාණ්ඩය, අදාළ රෙගුලාසි සහ අදාළ ගැසට් පත්‍රයේ නියමයන් මතය.
පාලනය, වගවීම සහ කාර්ය සාධනය
2021 පනත, 2026 සංශෝධනය සහ 2025 රෙගුලාසි ඇතුළත් පාලන රාමුව මඟින් සුදුසුකම් නිර්ණායක, නම් කිරීමේ ක්‍රියාපටිපාටි, දිරිගැන්වීම් කොන්දේසි සහ අධීක්ෂණ යාන්ත්‍රණ සකස් කරනු ලබයි. 2026 සංශෝධනය මඟින් ආයෝජන සීමාවන්, රැකියා උත්පාදන නිර්ණායක සහ කාර්ය සාධන ඇගයීම් සඳහා වන නීතිමය පදනම තවදුරටත් ශක්තිමත් කරයි.
එක් එක් නම් කිරීමක සහ ගැසට් නිවේදනයක දක්වා ඇති කැපවීම්, කොන්දේසි, ආරම්භක දින සහ කල් ඉකුත්වීමේ විධිවිධාන සමඟ අධීක්ෂණය සම්බන්ධ කර ඇත. අධීක්ෂණ පිළිවෙත්, වාර්ෂික පිරිවැය-ප්‍රතිලාභ වාර්තාකරණය හෝ අයකර ගැනීමේ යාන්ත්‍රණ සම්බන්ධ ප්‍රකාශ කළ යුත්තේ නීතියෙන් හෝ අදාළ ගැසට් පත්‍රයෙන් එය තහවුරු වන අවස්ථාවකදී පමණි.
කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිෂන් සභාව, මූල්‍ය බුද්ධි ඒකකය, ශ්‍රී ලංකා CERT සහ ICTA ආයතනය (අදාළ අවස්ථාවන්හි දී රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ සහභාගීත්වයෙන් යුතුව) ඇතුළත් ආයතන කිහිපයක ඒකාබද්ධ වැඩපිළිවෙළක් මඟින් තොරතුරු හුවමාරුව සහ මතු විය හැකි අවදානම් කළමනාකරණයට සහාය වේ. මෙය නියාමන අධීක්ෂණය ශක්තිමත් කරන අතර ආරක්ෂිත සහ යහපත් ලෙස පාලනය වන ආයෝජන පරිසරයක් සඳහා දායක වේ.
නියාමන ස්ථාවරත්වය සහ ආයෝජක විශ්වාසය
පැහැදිලි සුදුසුකම් නිර්ණායක, නිශ්චිත නම් කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් සහ අනුමත කරන ලද දිරිගැන්වීම් සමඟ සම්බන්ධ පැහැදිලි කොන්දේසි පුරෝකථනය කළ හැකි පරිසරයක් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ. කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිෂන් සභා පනතේ 52 සහ 53 වගන්ති, 2025 BSI රෙගුලාසි සමඟ කියවා බැලීමේදී සම්පූර්ණ වර්තමාන රාමුව තහවුරු වේ.
මූල්‍ය වගවීම සහ ආයෝජක ස්ථාවරත්වය එකිනෙකට අනුපූරක වේ. නීති මත පදනම් වූ, කාල නියමිත සහ විනිවිද පෙනෙන ක්‍රමයක් මඟින් ආයෝජකයින්ට දිරිගැන්වීම්වල කොන්දේසි සහ කාලසීමාව තේරුම් ගැනීමට හැකි වන අතරම, නීතිමය අවශ්‍යතාවලට අනුකූල වීම තක්සේරු කිරීමට බලධාරීන්ට ඉඩ සලසයි.
ආර්ථික බලපෑම සහ ජාතික ප්‍රතිලාභ
රැකියා උත්පාදනය, ශ්‍රම බලකාය නංවාලීම, වැඩි වූ විදේශ විනිමය ද්‍රවශීලතාවය, දැනුම හුවමාරුව, නව ව්‍යාපාරික අවස්ථා සහ ශක්තිමත් දේශීය සබැඳියාවන් වැනි ස්පර්ශ කළ හැකි ආර්ථික ප්‍රතිලාභ ශ්‍රී ලංකාවට ලබා දීම සඳහා කොළඹ වරාය නගරය සැලසුම් කර ඇත.
පැහැදිලි නිර්ණායක, නියාමන පැහැදිලි බව, වගකිවයුතු අධීක්ෂණය සහ විධිමත් ආයෝජන පහසුකම් සැලසීම හරහා, ක්‍රමෝපාය වැදගත්කමක් ඇති ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගන්නා සහ දිගුකාලීන ජාතික වර්ධනයක් ඇති කරන තරඟකාරී ව්‍යාපාරික පරිසරයකට කොළඹ වරාය නගර ආර්ථික කොමිෂන් සභාව සහාය වේ.
සාරාංශයක් ලෙස, කොළඹ වරාය නගරයේ දිරිගැන්වීම් රාමුව නිර්මාණය කර ඇත්තේ ආයෝජන පහසුකම් සැලසීම සහ මූල්‍ය වගකීම අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීම සඳහාය. පැහැදිලි නිර්ණායක, නීත්‍යානුකූල ක්‍රියාවලීන් සහ මැනිය හැකි කාර්ය සාධනය මත නිදහස් කිරීම් පදනම් කරමින්, දිරිගැන්වීම් මඟින් සැබෑ ආර්ථික වටිනාකමක් ලබා දෙන බව මෙම ක්‍රමවේදය සහතික කරයි. මෙම විනයානුකූල ප්‍රවේශය ආයෝජක විශ්වාසය සහ ජාතික සංවර්ධන අරමුණු යන අංශ දෙකම සඳහා සහාය වේ.